Wibor ON   1,62%  |  Wibor 1M   1,66%  |  Wibor 3M   1,72%  |  Wibor 6M   1,79%  |  Wibor 1Y   1,82%

PRZEWODNIK INWESTORA

Chcesz zainwestować Swoje pieniądze w fundusze inwestycyjne?

Zrób to z Nami.

Pomożemy Ci poruszać się w gąszczu setek otwartych funduszy inwestycyjnych oraz funduszy zamkniętych. Wybierzemy odpowiednią strategię, podpowiemy kiedy kupić, doradzimy, w którym momencie sprzedać. Zaufaj Praktykom rynku.

 

1. Co to jest fundusz inwestycyjny?

2. Co jest celem funduszu inwestycyjnego?

3. Jaka jest naczelna zasada wpływająca na bezpieczeństwo aktywów funduszu?

4. Jakie mamy typy funduszy inwestycyjnych?

5. Co to jest jednostka uczestnictwa?

6. Co to jest certyfikat inwestycyjny?

7. Kto może utworzyć fundusz inwestycyjny?

8. Jaka jest różnica między funduszem inwestycyjnym a Towarzystwem Funduszy Inwestycyjnych?

9. Jaka jest odpowiedzialność Towarzystwa Funduszy Inwestycyjnych?

10. Czy Uczestnicy funduszu odpowiadają za zobowiązania funduszu?

11. Jaki fundusz wybrać?

12. Co wybrać fundusz czy lokatę?

13. Jaka jest podstawowa różnica między funduszem, a lokatą bankową?

14. Czy istnieją tzw. fundusze bezpieczne?

15. Co to jest statut funduszu?

16. Gdzie są zapisane wytyczne dotyczące limitów inwestycyjnych?

17. Czy fundusz może funkcjonować bez statutu?

18. Czy fundusz może zbankrutować?

19. Czy Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych może zbankrutować?

20. Jaka może być minimalna kwota inwestycji?

21. Jakich kosztów należy się spodziewać przy zakupie funduszy?

22. Jak można przystąpić do funduszu?

23. Co się dzieje z wpłatami, które dokonali Uczestnicy funduszu?

24. Jak można wypłacić pieniądze z funduszu?

25. Kto jest odpowiedzialny za prowadzenie rejestru wpłat i wypłat?

26. Czy fundusz może odmówić wypłaty środków Uczestnikowi?

 

 


 

1. Co to jest fundusz inwestycyjny?

Fundusz inwestycyjny, to osoba prawna zarejestrowana do zbiorowego lokowania pieniędzy w celu ich pomnożenia. Obowiązujące w Polsce akty prawne regulujące tworzenie funduszu inwestycyjnego: Ustawa o funduszach inwestycyjnych z 28 sierpnia 1997 r. (z późniejszymi zmianami).


Wpłacane pieniądze pojedynczych Inwestorów tworzą majątek funduszu. Jest to tzw. majątek Klientów funduszu, którym zarządza specjalista, zwykle licencjonowany Doradca Inwestycyjny. Każdy uczestnik funduszu inwestycyjnego, niezależnie od powierzonej do funduszu kwoty pieniędzy ma takie same prawa i obowiązki.

 

^ POWRÓT DO GÓRY


 

2. Co jest celem funduszu inwestycyjnego?

Celem inwestycyjnym funduszu mogą być wyłącznie:

· Ochrona realnej wartości aktywów funduszu,

· Osiąganie dochodu funduszu z lokowania aktywów funduszu,

· Wzrost wartości aktywów – fundusz nie może zatem prowadzić działalności nie związanej z zezwoleniem Komisji Nadzoru Finansowego (Rozdz. 2, Art. 15)


^ POWRÓT DO GÓRY


 

3. Jaka jest naczelna zasada wpływająca na bezpieczeństwo aktywów funduszu?

Trzonem przepisów Ustawy o funduszach inwestycyjnych jest zapis o separacji aktywów funduszu od majątku Towarzystwa Funduszy Inwestycyjnych, który tym funduszem zarządza. Majątek Towarzystwa jest całkowicie wyodrębniony i tylko on może stanowić ewentualne roszczenia wobec Towarzystwa osób trzecich.

Jednostki uczestnictwa lub certyfikaty inwestycyjne reprezentują prawa majątkowe Uczestników funduszu, oznacza to, że aktywa, a więc pieniądze funduszu nie stanowią własności Towarzystwa, a wyłącznie własność jego Klientów.


^ POWRÓT DO GÓRY



 

4. Jakie mamy typy funduszy inwestycyjnych?

Fundusz Inwestycyjny Otwarty tzw. FIO - Fundusze inwestycyjne otwarte są najbardziej popularnym typem funduszy inwestycyjnych w Polsce, zarówno pod względem liczebności jak i wartości zgromadzonych aktywów. Mogą one zbywać nieograniczoną liczbę jednostek uczestnictwa i są zobowiązane do ich odkupienia na każde żądanie uczestnika. Oznacza to znacznie większą płynność lokat w fundusze otwarte niż w fundusze zamknięte, a także konieczność inwestowania przez fundusze w lokaty, które może szybko zamienić na gotówkę. Natychmiastowa zapłata wymaga utrzymywanie pewnej rezerwy, która nie może brać efektywnego udziału w inwestowaniu.

Specjalistyczny Fundusz Inwestycyjny Otwarty tzw. SFIO - Statut specjalistycznego funduszu inwestycyjnego otwartego może ograniczyć krąg uczestników oraz wprowadzić dodatkowe warunki, w szczególności dotyczące terminu odkupienia jednostek uczestnictwa. Płynność środków lokowanych w tego typu fundusze jest więc zmniejszona w stosunku do funduszy otwartych. Jednocześnie fundusz ma szerszy wachlarz możliwości inwestycyjnych.

Fundusz Inwestycyjny Zamknięty – tzw. FIZ - Fundusze inwestycyjne zamknięte są instytucjami znacznie nowszymi na rynku polskim - pierwszy z nich powstał dopiero w 1999 roku. Fundusze te emitują certyfikaty inwestycyjne. Fundusze te nie mają obowiązku odkupywaniu certyfikatów inwestycyjnych, w związku, z czym mogą inwestować w mniej płynne aktywa i nie muszą utrzymywać płynnych rezerw. Daje to możliwość efektywniejszego zarządzania portfelem lokat w stosunku do funduszy otwartych, wzmocnioną dodatkowo przez szerszy katalog lokat, który oprócz papierów wartościowych obejmuje również udziały w spółkach z o.o., a nawet transakcje terminowe oraz waluty, zawierane także w celach spekulacyjnych. Fundusze inwestycyjne zamknięte mogą również w szerszym stopniu korzystać z kredytów i pożyczek bankowych (do 50% wartości aktywów netto funduszu).

Specjalistyczne Fundusze Inwestycyjne Zamknięte - Posiadacz certyfikatu ma prawo do udziału w zgromadzeniu inwestorów. Fundusz ma prawo do emisji certyfikatów imiennych oraz uprzywilejowanych w zakresie prawa głosu na zgromadzeniu inwestorów. Nie istnieje wymóg prawny wprowadzenia certyfikatu funduszu do publicznego obrotu. Katalog lokat jest szerszy niż w funduszu zamkniętym. Wyższe są także limity koncentracji aktywów. Ponadto fundusz może zaciągać kredyty i pożyczki bankowe, których wartość może wynosić do 75% wartości aktywów netto funduszu.

Fundusze Mieszane - Fundusze mieszane można traktować jako formę pośrednią między funduszem otwartym, a funduszem zamkniętym. Tytułem uczestnictwa w funduszu jest certyfikat inwestycyjny, którego odkupienie (cecha funduszy otwartych) musi następować z częstotliwością nie mniejszą niż raz w roku. Certyfikaty są dopuszczane do publicznego obrotu, a następnie wprowadzane do notowań na rynku regulowanym (cecha funduszy zamkniętych). Katalog lokat jest rozszerzony w stosunku do funduszy otwartych, natomiast jest on węższy niż w funduszach zamkniętych.


^ POWRÓT DO GÓRY


 

5. Co to jest jednostka uczestnictwa?

Każdy pieniądz, który wpłacamy na konto w funduszu inwestycyjnym jest przeliczany na tzw. jednostki uczestnictwa. Ich liczba pokazuje nasz udział w majątku funduszu. Otwarty fundusz inwestycyjny ma obowiązek codziennie wyceniać ile jest warta jednostka uczestnictwa. Wartość jednostki jest podawana do publicznej wiadomości. Obecnie możemy śledzić wartość jednostek, przez internet, codzienną lekturę dzienników, telegazetę, czy nawet telefon komórkowy. Jest to bardzo wygodna forma kontroli nad naszymi inwestycjami


^ POWRÓT DO GÓRY



 

6. Co to jest certyfikat inwestycyjny?

Są to papiery wartościowe, których liczba może być jedynie zwiększona na drodze nowej emisji. Certyfikaty inwestycyjne są dopuszczone do publicznego obrotu.

Poprzez wprowadzane do obrotu na rynku regulowanym (giełda lub rynek pozagiełdowy)

podlegają stałej wycenie rynkowej oraz transakcjom kupna i sprzedaży.

^ POWRÓT DO GÓRY



 

7. Kto może utworzyć fundusz inwestycyjny?

Fundusz Inwestycyjny może być utworzony wyłącznie przez Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych po uzyskaniu zezwolenia Komisji Nadzoru Finansowego. Istnieje więc państwowy nadzór nad podmiotem, który zarządza funduszem. Przepis Ustawy o funduszach inwestycyjnych wyłącza jakąkolwiek inną działalność gospodarczą podejmowaną przez TFI. W ten sposób ustawodawca chciał ograniczyć ryzyko polegające na tym, że uboczna działalność może absorbować czas i zasoby Towarzystwa.


^ POWRÓT DO GÓRY



 

8. Jaka jest różnica między funduszem inwestycyjnym, a Towarzystwem Funduszy Inwestycyjnych?

Fundusz, to majątek Inwestorów pochodzący z pojedynczych wpłat.

Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych, to podmiot, który zarządza tym majątkiem w zamian za, tzw. opłatę za zarządzanie.


^ POWRÓT DO GÓRY



 

9. Jaka jest odpowiedzialność Towarzystwa Funduszy Inwestycyjnych?

Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych odpowiada wobec Uczestników funduszu za wszelkie szkody spowodowane nienależytym wykonaniem swoich obowiązków w zakresie zarządzania funduszem – odpowiada, więc za szkodliwe decyzje inwestycyjne (Rozdz. 3 Art. 44)

Towarzystwo nie może:

· Nabywać lub obejmować akcji, udziałów w instytucjach wspólnego inwestowania,

· Nabywać papierów wartościowych emitowanych przez depozytariusza,

· Udzielać pożyczek, gwarancji, poręczeń,

· Zaciągać pożyczek i kredytów, które przekraczają 10% kapitałów własnych.


^ POWRÓT DO GÓRY


 

10. Czy Uczestnicy funduszu odpowiadają za zobowiązania funduszu?

Uczestnicy funduszu nie odpowiadają za zobowiązania funduszu – zasada ograniczonej odpowiedzialności (Rozdz. 1 Art. 5)


^ POWRÓT DO GÓRY



 

11. Jaki fundusz wybrać?

Ze względu na kryterium dokonywanych lokat i związane z tym ryzyko inwestycyjne, podstawowy podział funduszu to:

1. fundusze akcyjne - inwestowanie w akcje, może być mniej lub bardziej agresywne,

z czym związana jest także oczekiwana stopa zwrotu,

2. fundusze zrównoważone (hybrydowe) - inwestują zarówno w akcje, jak i instrumenty

dłużne - udział akcji w portfelu lokat z przedziału od 40% do 60%,

3. fundusze obligacji - inwestowanie w papiery wartościowe o stałym dochodzie, takie

jak bony i obligacje skarbowe, oraz instrumenty dłużne emitowane przez przedsiębiorstwa (tzw. obligacje korporacyjne) i władze samorządowe (tzw. obligacje municypalne),

4. fundusze rynku pieniężnego - inwestowanie w bony skarbowe oraz krótkoterminowe

papiery dłużne o okresie zapadalności mniejszym niż 365 dni.


^ POWRÓT DO GÓRY



 

12. Co wybrać fundusz czy lokatę?

Nie każdy fundusz da się porównać z lokata bankową. Na przykład, fundusze akcyjne inwestują aktywa na szerokim rynku giełdowym, przez co ich ryzyko inwestycyjne znacznie wzrasta. Za to fundusze pieniężne, gotówkowe czy też obligacyjne mogą stanowić przeciwwagę dla lokat bankowych.

Próbując odpowiedzieć na pytanie, która forma jest bardziej korzystna należy stwierdzić, że jest to zależne od indywidualnych potrzeb klienta. Jeżeli najważniejszym aspektem jest płynność, warto zastanowić się nad funduszem. W sytuacji, gdy najistotniejszym pozostaje przewidywalność - zasadnym jest skłonienie się ku lokatom terminowym.

Do największej zalet funduszy pieniężnych i gotówkowych należy zaliczyć fakt, iż nabyte jednostki uczestnictwa (j.u.) mogą zostać w każdej chwili wycofane bez zagrożenia utraty dotychczas zgromadzonych odsetek (w postaci wzrostu wartości j.u.). W związku z tym, inwestor może w dowolnej chwili, bez ponoszenia kosztów, wykorzystać dostępne środki i zająć pozycję na rynkach większego ryzyka, w przypadku pojawienia się tam korzystnej koniunktury albo przeznaczyć je na pokrycie niespodziewanych wydatków.

Analizując dane historyczne można zauważyć, iż na przestrzeni badanego okresu przeciętnie lepsze wyniki wypracowywały fundusze pieniężne i gotówkowe.


^ POWRÓT DO GÓRY



 

13. Jaka jest podstawowa różnica między funduszem a lokatą bankową?

Fundusz inwestycyjny z mocy Ustawy o funduszach inwestycyjnych, daje Uczestnikowi pełny i niczym nieskrępowany dostęp do zainwestowanych pieniędzy w każdym dniu bez utraty praw odsetkowych. Na żądanie Uczestnika fundusz musi mu postawić środki do dyspozycji. Płynność funduszu zbliżona jest, zatem do standardowego bankowego rachunku bieżącego. Zerwanie lokaty terminowej zwykle oznacza utratę praw odsetkowych, zatem jej płynność jest ograniczona do okresu jej zapadnięcia.


^ POWRÓT DO GÓRY



 

14. Czy istnieją tzw. fundusze bezpieczne?

Bezpieczeństwo funduszu polega na odpowiednim sposobie zarządzania środkami i doborze odpowiednich instrumentów do portfela inwestycyjnego. W istocie sprowadza się to głównie do instrumentów, których wycena sprowadza się do codziennego dodawania do ceny instrumentu, wartości odsetek narosłych przez jeden dzień lub dopisywaniu wartości dziennej dyskonta. Takie sposób doboru lokat znajdziemy przede wszystkim w funduszach pieniężnych i dużej części funduszy obligacyjnych w tym w funduszach obligacji korporacyjnych. Stabilności wyników sprzyja brak wyceny rynkowej znajdujących się w portfelu instrumentów, wówczas wyceniane są one w sposób liniowy.


^ POWRÓT DO GÓRY


15. Co to jest statut funduszu?

Jest to zbiór przepisów określających cel, wymogi formalne i zasady funkcjonowania funduszy oraz warunki umowy zawartej pomiędzy nabywcą jednostek uczestnictwa, a towarzystwem. Innymi słowy statut to spis praw i obowiązków zarówno dla Zarządzającego funduszem jak i Uczestnika funduszu. Z punktu widzenia celu inwestycyjnego funduszu najważniejszym zapisem statutu jest lista dopuszczalnych instrumentów inwestycyjnych, w które może inwestować Zarządzający funduszem. To właśnie z tych zapisów można odczytać czy fundusz należy do grupy funduszy akcyjnych, obligacyjnych czy tez pieniężnych.


^ POWRÓT DO GÓRY



 

16. Gdzie są zapisane wytyczne dotyczące limitów inwestycyjnych?

Polityka inwestycyjna prowadzona przez fundusz jest zapisana w statucie funduszu, który jest zatwierdzany przez Komisje Nadzoru Finansowego.


^ POWRÓT DO GÓRY



 

17. Czy fundusz może funkcjonować bez statutu?

Fundusz ma obowiązek ogłaszania prospektów emisyjnych wraz ze statutem. Zobowiązany jest także do ogłaszania rocznych i półrocznych sprawozdań finansowych ze swojej działalności. Obowiązany jest także przedkładać Komisji Nadzoru Finansowego okresowe sprawozdania bieżące, pod rygorem nałożenia kary, jest to swoisty nadzór publiczny nad stanem inwestycji.


^ POWRÓT DO GÓRY



 

18. Czy fundusz może zbankrutować?

Fundusz nie może zbankrutować. Nie może, bo masa pieniężna nie może zbankrutować. Natomiast, wskutek zdarzeń opisywanych w statucie, Towarzystwu Funduszy Inwestycyjnych, może zostać cofnięte pozwolenie na prowadzenie działalności. Ponieważ aktywa funduszu nie stanowią części aktywów Towarzystwa, nigdy nie mogą być z nich pokrywane ewentualne zobowiązania Towarzystwa. Od dnia wejścia w życie decyzji o cofnięciu zezwolenia na prowadzenie działalności, fundusz jest reprezentowany przez Depozytariusza. Depozytariusz ma obowiązek rozdziału środków pieniężnych pozostałych na koncie funduszu, pomiędzy jego Uczestników proporcjonalnie do liczby posiadanych przez nich jednostek. Oznacza to, że nikt z uczestników nie straci swoich pieniędzy


^ POWRÓT DO GÓRY



 

19. Czy Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych może zbankrutować?

Bankructwo może dotknąć Towarzystwo, natomiast nie fundusz. Gdyby TFI zbankrutowało środki zgromadzone w funduszu są bezpieczne, ponieważ są przechowywane przez bank-depozytariusz. Inwestor, zatem nie powinien obawiać się upadłości funduszu, ponieważ taka nie może nastąpić. Może natomiast nastąpić przejęcie funduszu bądź jego likwidacja. Co wówczas stanie się z naszymi środkami?

Zakończenie działalności funduszu najczęściej odbywa się na skutek połączenia z innym funduszem lub na skutek rozwiązania funduszu. Najczęściej funduszu jest rozwiązywany zgodnie ze swoim statutem po upływie czasu, na jaki został powołany. Inne przesłanki zakończenia działalności funduszu określa ustawa.

Środki zgromadzone przez inwestorów są bezpieczne niezależnie od przyczyn rozwiązania funduszu. W przypadku przejęcia jednego funduszu przez inny, wraz całą operacją przenoszone są także środki z funduszu przejmowanego do przejmującego. W przypadku rozwiązania funduszu, zgromadzone jednostki podlegają zbyciu, a środki są wypłacane klientom.


^ POWRÓT DO GÓRY



 

20. Jaka może być minimalna kwota inwestycji?

Większość funduszy, Fundusze Inwestycyjne Otwarte umożliwiają inwestowanie oszczędności już od kwoty 100 Pln. Wyższych kwot „startowych” mogą żądać Specjalistyczne Fundusze inwestycyjne Otwarte oraz Fundusze Inwestycyjne Zamknięte. W skrajnych przypadkach bywa, że jest to pułap na poziomie kilkuset tysięcy złotych.


^ POWRÓT DO GÓRY



 

21. Jakich kosztów należy się spodziewać przy zakupie funduszy?

Opłaty, które należy ponieść w zasadzie dzielą się na dwie podstawowe grupy:

1. Opłata dystrybucyjna – jest to opłata pobierana przy nabyciu któregoś z dostępnych funduszy, jako stawka procentowa liczona od wpłacanej kwoty. Wysokość stawki procentowej jest różna dla większości typów funduszy. Najwyższą opłatę (od 5%) spotkamy w najbardziej agresywnych funduszach, a najniższą (nawet 0%) w funduszach bezpiecznych – pieniężnych i obligacyjnych.

2. Opłata za zarządzanie – jest to opłata, która raz w roku obciąża fundusz i jest de facto wynagrodzeniem, które pobiera Zarządzający funduszem, czyli Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych od jego Uczestników za swój wkład, wiedzę i działalność operacyjną na majątku funduszu. Należy podkreślić, że owa opłata jest uwzględniana w codziennych wynikach, które publikuje fundusz w postaci wyceny jednostki uczestnictwa lub certyfikatu inwestycyjnego.


^ POWRÓT DO GÓRY



 

22. Jak można przystąpić do funduszu?

Jest to niezwykle proste, w tym celu należy u jednego z dystrybutorów danego funduszu, wybrać odpowiedni dla siebie fundusz, podpisać zlecenie nabycia, określić kwotę inwestycji i potwierdzić to złożeniem przelewu na rachunek funduszu. Od tego momentu Inwestor staje się Uczestnikiem funduszu i partycypuje w jego majątku. Większość funduszy kolejne wpłaty przyjmuje już w postaci wpłat bezpośrednich bez konieczności podpisywania zleceń.


^ POWRÓT DO GÓRY



 

23. Co się dzieje z wpłatami, które dokonali Uczestnicy funduszu?

Wpłaty dokonane do funduszu są gromadzone przez Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych na wydzielonym rachunku u Depozytariusza – wobec czego nie mogą się one mieszać z majątkiem Towarzystwa. (Rozdz. 2, Art. 22)


^ POWRÓT DO GÓRY



 

24. Jak można wypłacić pieniądze z funduszu?

Obecnie większość funduszy umożliwia dostęp do swojego konta za pomocą strony internetowej. Najwygodniej, zatem jest, to zrobić z poziomu Użytkownika. Taką dyspozycję można złożyć każdego dnia, 24 godzina na dobę. Można także u jednego z dystrybutorów dokonać tzw. odkupienia papierowego. Po złożeniu zlecenia odkupienia pieniądze są bezpośrednio przesyłane na rachunek bankowy Inwestora, zwykle w terminie od 1 4 dni.


^ POWRÓT DO GÓRY



 

25. Kto jest odpowiedzialny za prowadzenie rejestru wpłat i wypłat?

Operacje na rejestrach Uczestników prowadzi podmiot zewnętrzny, niezależny od Towarzystwa – tzw. Agent Transferowy.

Podstawowym zadaniem agenta transferowego jest prowadzenie rejestru uczestników funduszu. Rejestr stanowi zapis księgowy wszystkich zdarzeń dotyczących udziału uczestników w funduszu, w tym np.: zawiera dane osobowe i teleadresowe oraz informacje o wszystkich transakcjach: data nabycia, liczby i ceny nabycia jednostki uczestnictwa, opłaty, data odkupienia, pobrane podatki itd.. Zgodnie z odpowiednimi przepisami rachunkowymi rejestr stanowi element ksiąg funduszu (dane analityczne w zakresie kapitału wpłaconego).

Agent transferowy obsługuje w całości rozliczenia związane z wpłatami do, i wypłatami z funduszu: przeliczaniem wpłacanych środków pieniężnych przez Klientów na nabywane jednostki uczestnictwa, a także zajmuje się przeliczaniem odkupywanych jednostek uczestnictwa oraz przyjmuje i realizuje inne dyspozycje uczestników funduszu (np. przyjmowanie pełnomocnictw, blokady, obsługa przedstawicieli klientów, zmiany danych).


^ POWRÓT DO GÓRY



 

26. Czy fundusz może odmówić wypłaty środków Uczestnikowi?

Nie, jest to sprzeczne z zapisem Ustawy o funduszach inwestycyjnych. Od Uczestników, którzy żądają odkupienia jednostek uczestnictwa fundusz obowiązany jest je odkupić – fundusz nie może odmówić prawa zbycia aktywów. (Rozdz. 4 Art. 67)


^ POWRÓT DO GÓRY